Uitpers nummer 105 - Januari 2009

Europa biedt jongeren geen toekomst


De aanhoudende jongerenrellen in Griekenland hebben een duidelijk verband met de precaire situatie van de jongeren in heel Europa. Nu staat al vast dat de nieuwe generatie het minder goed zal hebben dan de huidige. Dit is één thema in het dit nummer van Uitpers, waarin ook de mensenrechten, economie en ecologie, het Zimbabwe van Mugabe en vele andere onderwerpen aan bod komen. Uitpers wenst zijn lezers een voorspoedig en vreedzaam 2009 toe, ook al valt daar erg voor te vrezen.
Steun Uitpers!

Het broze bestaan van Europa’s jonge generatie

Er zijn al allerlei namen bedacht voor de generatie die in Europa nu op de arbeidsmarkt komt. De jongste benaming die in het nieuws opdook: de "generatie van 600 euro" in Griekenland. 600 euro staat voor het maandinkomen waarmee veel jonge Grieken vrede moeten nemen op een arbeidsmarkt waar de concurrentie zeer groot is. Dit is de eerste generatie in lang die het waarschijnlijk minder goed zal hebben dan de voorgaande, aldus sociologen. Ligt daar de uitleg voor enkele recente uitbarstingen van ongenoegen zoals nu in Griekenland? (Lees meer...)

Bommen in plaats van een staat voor de Palestijnen

Op 1 mei 2003 overhandigden Amerikaanse ambtenaren namens president George Bush jr. zowel aan de Israëlische premier Ariel Sharon als aan diens Palestijnse collega Mahmoed Abbas een ambitieuze "roadmap" voor vrede. Al eind 2003 zou er een "voorlopige" Palestijnse staat zijn en eind 2005 een "definitieve". Toen daar niets van in huis kwam werd eind 2008 vooropgesteld. In plaats van een staat kregen de Palestijnen eind 2008 een nieuw bloedbad te verwerken als eindejaarscadeau van de Israëli’s. (Lees meer...)

Madoff, het kannibalisme van de hebzucht

Barack Obama is voor het Amerikaanse weekblad ‘Time’ de persoon van het jaar. Maar hét feit van het jaar is ongetwijfeld de instorting van het bankwezen in Noord-Amerika en Europa. Degenen die het jaren geleden hadden voorspeld, waren weggelachen, bestempeld als doemdenkers. (Lees meer...)

Zimbabwe, van graanschuur tot verdeler van waardeloze biljetten

In 1980 komt er door de verkiezingsoverwinning van Robert Mugabe een einde aan het blanke minderheidsbewind in Zimbabwe-Rhodesië. Dat het land op weg is naar een voorspoedige toekomst, leidt geen twijfel. De landbouwproductie, voornamelijk maïs en tabak, is overweldigend hoog, het land kan met sprekend gemak zijn bevolking voeden én goed verdienen aan de uitvoer van de overschotten. Het heeft alles om tot een regionale grootmacht uit te groeien.Achtentwintig jaar later is de idylle in een nachtmerrie veranderd. (Lees meer...)

De Europese Unie zendt haar armada uit

Het Europese Parlement legitimeerde eind oktober 2008 de anderhalve maand eerder genomen beslissing van de Raad van Europa, om oorlogsschepen uit te sturen tegen de plaag van de piraterij voor de Somalische kust. Er wordt sedertdien in de wateren voor Somalië een ware armada uitgebouwd met marineschepen van verschillende landen. (Lees meer...)

Somalia, oorlog per procuratie mislukt

Absurd en pijnlijk, dat is het voorlopige resultaat van de jongste Amerikaanse oorlog per procuratie in Somalia. Omdat de operatie met eigen troepen was mislukt, probeerde Washington met Ethiopische troepen grotere greep op dit stuk Hoorn van Afrika te krijgen. Maar de Ethiopische troepen trekken onverrichterzake terug naar huis, terwijl de “regering” die ze kwamen steunen, volledig uit elkaar valt. Er is geen staat, wel een regeringscrisis! (Lees meer...)

De crisis en de internationale veiligheid

Deze crisis is niet het einde van het kapitalisme. Ze is wellicht een serieuze rem op de winstmachine via de beurs. Zullen hierdoor de internationale tegenstellingen niet (nog) meer met militaire middelen worden beslecht? (Lees meer...)

Voorspellingen National Intelligence Council (NIC) van weinig waarde

Deze maand kwam de Amerikaanse National Intelligence Council (NIC), een strategische denktank, waarin alle Amerikaanse inlichtingendiensten participeren, met zijn voorspellingen over de Globale Trends tot 2025. De vraag is wat die voorspellingen waard zijn. Totnogtoe niet veel. (Lees meer...)

Italiaanse linkerzijde riskeert implosie

De Italiaanse “Democratische Partij” (PD) likt haar wonden. Verkiezingen in de regio Abruzzen werden een fiasco voor deze partij waarin onder andere de meeste ex-communisten en de meeste gewezen christendemocraten onder dak zitten. Nog geen 20 procent, nauwelijks iets meer dan “partner” Italia dei valori (Idv) van Antonio Di Pietro (15%). Maar de zege ging onbetwist naar de rechtse coalitie van premier Silvio Berklusconi. (Lees meer...)

De NAVO en het rakettenschild

In maart 2005 startte de NAVO het Acitve Layered Theatre Ballistic Missile Defence (ALTBMD) programma. Dit is een lokale bescherming tegen raketten, die uit meerdere niveaus bestaat. ALTBMD wil verschillende lokale (theatre) ruimteschildsystemen tot een coherent netwerk uitbouwen ter bescherming van troepenoperaties. (Lees meer...)

Latijns-Amerika stapt verder uit orbiet van VS

Een maand voordat Barack Obama op 20 januari 2009 aantreedt als president van de Verenigde Staten, hebben de leiders van Latijns-Amerika en de Cariben hem een duidelijke boodschap gestuurd. Ze kondigden aan dat ze een eigen, permanente organisatie oprichten die zal opereren zonder de Verenigde Staten en mét Cuba. (Lees meer...)

Ecuador keurt nieuwe grondwet goed

Uit het niets verscheen ineens een zekere Rafael Correa. Hij werd einde 2006 met 56 procent tot Ecuadoraans president verkozen. Intussen won hij referendum op referendum en werd er een nieuwe grondwet goedgekeurd. Op 26 april 2009 zijn er opnieuw presidentsverkiezingen en Correa hoopt herkozen te worden. De jonge Ecuadoraanse president heeft niet alleen veel politieke tegenstanders, ook binnen eigen kringen is er kritiek op zijn beleid. Zijn eigen medestanders verwijten hem linkse retoriek aan een neoliberaal beleid te paren.(Lees meer...)

Verkiezingsoverwinning voor Chavisten, maar met verlies van sleutelstaten

De inzet van de regionale en lokale verkiezingen eind november in Venezuela was niet alleen de controle over 23 staten en meer dan 300 gemeenten. Sinds het begin van de Bolivariaanse revolutie in 1998 nemen verkiezingen steeds de vorm aan van een krachtmeting tussen de revolutie en de contrarevolutie. Ze kondigen steeds een nieuwe etappe aan in het revolutionaire proces. (Lees meer...)

India mag ook in eigen boezem kijken. Pakistaanse militairen laten terreurgroepen ongemoeid

De Pakistaanse regering doet alvast haar best de schijn te wekken dat ze hard optreedt tegen islamistische groepen als Lashkar-i-Taiba, verantwoordelijk geacht voor de recente terreuractie in Mumbai. Maar die regering controleert nauwelijks de strijdkrachten waarbinnen de beschermers van die terreurgroepen zeer invloedrijk zijn. De Indiase regering blaast van haar kant hoog van de toren, maar doet zelf weinig tegen extremistische hindoes die de 150 miljoen moslims van India als ongewenste gasten beschouwen. (Lees meer...)

I N T E R V I E W

Deze maand brengt Uitpers u zoals gewoonlijk een boeiend interview:
  • "Het gaat om een strijd tussen invloedsferen"

    Toen in 1994 de genocide in Rwanda losbarstte was Luc Marchal, nu gewezen kolonel bij de paracommando’s, de tweede man van de vredesmacht van de Verenigde Naties in Rwanda (UNAMIR) na de Canadese generaal Roméo Dallaire. Hij was hoofd van de sector Kigali, waar tien Belgische blauwhelmen werden vermoord. In dit interview geeft hij commentaar op wat er in Rwanda en Congo gebeurde en nog gebeurt. (Lees meer...)

S P E C I A L

Economie en Ecologie
  • De transitie naar een ecologische economie: barrières, valkuilen en uitwegen

    De milieu-impact van de totale wereldbevolking overschrijdt sinds midden jaren 1980 de draagkracht van de aarde. Wanneer de draagkracht van de aarde systematisch overbevraagd wordt, dan heeft dit vroeg of laat grote gevolgen voor de bestaansbasis van het (menselijke) leven op deze planeet. (Lees meer...)
  • Klimaatconferentie in Poznan: klungelwerk terwijl de wereld brandt

    De klimaatconferentie van de Verenigde Naties die op 13 december eindigde in het Poolse Poznan bewerkstelligde geen enkele doorbraak naar een globaal klimaatakkoord. Deze mislukking lag niet zozeer aan een ongelukkige timing, maar aan een fundamenteel fout systeem dat geen rekening houdt met klimaatrechtvaardigheid. (Lees meer...)
  • Europese Unie. Over broeikasgassen en rookgordijnen

    In december keurde het Europees Parlement met een grote meerderheid het klimaatplan goed van de Europese Unie. Dit klimaatplan zit echter vol gaten. Nochtans zijn wetenschappers het eens dat de komende jaren beslissend zijn of we een punt bereiken in de opwarming van de planeet waarna er geen weg terug is. (Lees meer...)
  • Compensaties onder Kyoto: een vuile deal voor het Zuiden

    Arme gemeenschappen worden van hun land gedreven, terwijl het resultaat nul is voor de vermindering van de uitstoot van broeikassen. Toch oefenden lobbyisten voor de grote industrietakken en instellingen zoals de Wereldbank op de internationale klimaatconferentie in december in het Poolse Poznan druk uit voor meer deregulering en een uitbreiding van het marktgerichte Clean Development Mechanism (CDM). (Lees meer...)
  • Over Chinese steenkool en ecologie

    In China is vervuiling een dagelijkse realiteit. Een jaar geleden bracht ik een maand door in Peking. De zon bleef de hele tijd verborgen achter een dikke waas. Slechts na regen verscheen de zon weer om twee dagen later weer achter een dikke mist te verwazen. Het meest schokkende was hoe gewoon iedereen in Peking dat vond. De mensen met een auto klaagden enkel over het feit dat de regen, die het stof naar beneden had gehaald, hun auto`s had besmeurd. (Lees meer...)

E X T R A

60 jaar Universele Verklaring van de Rechten van de Mens
  • Universele mensenrechten of culturele mensenrechten

    Op 10 december 2008 bestond de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens 60 jaar. De universaliteitsclaim van die van oorsprong westerse mensenrechten botst echter regelmatig met de rechtsnormen buiten het Westen. Zo kennen bijvoorbeeld China en de islam met in totaal meer dan 2 miljard mensen achter zich andere denkwerelden. De vraag is dan of de univer- saliteitsclaim nog wel gehandhaafd kan blijven nu de verhoudingen in de wereld aan het veranderen zijn. (Lees meer...)
  • Naar een progressieve visie over mensenrechten (Deel 1)

    Zestig jaar na de afkondiging van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens is er nog steeds een schril contrast tussen de prachtige intenties opgenomen in de tekst en de barre realiteit van armoede en ongelijkheid. En de financiële crisis kondigt niet veel beterschap aan. Er wachten ons massale afdankingen, een zorgwekkende evolutie op vlak van armoede, zelfs in de rijke landen, om maar te zwijgen over de voedselcrisis die de derde wereldlanden teistert. (Lees meer...)
  • Naar een progressieve visie over mensenrechten (Deel 2)

    Zestig jaar na de afkondiging van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens is er nog steeds een schril contrast tussen de prachtige intenties opgenomen in de tekst en de barre realiteit van armoede en ongelijkheid. En de financiële crisis kondigt niet veel beterschap aan. Er wachten ons massale afdankingen, een zorgwekkende evolutie op vlak van armoede, zelfs in de rijke landen, om maar te zwijgen over de voedselcrisis die de derde wereldlanden teistert. (Lees meer...)

D E B A T - E X T R A

Het tweede Iers referendum
  • Referendum in Ierland: is het verdrag van Lissabon echt gered, en zo ja, moeten we daar blij mee zijn?

    De Europese leiders hebben zich op hun recente top in Brussel niet alleen bezig gehouden met het redden van het milieu, maar ook met het redden van het verdrag van Lissabon. Na afloop werd bericht dat een aantal concessies aan de Ieren een tweede referendum en een overwinning van de voorstanders van het verdrag mogelijk moeten maken. Zo kan het verdrag alsnog, met een jaar vertraging, in werking treden. Is het verdrag echt gered, en zo ja moeten we blij zijn met dit soort besluitvorming in de EU? (Lees meer...)
  • Europese Verdragen, de linkerzijde en democratie

    Waarom de Ieren een tweede keer gaan stemmen over het Verdrag van Lissabon en waarom dat niet per definitie ‘ondemocratisch’ is. (Lees meer...)
  • Partij van de Europese Linkerzijde legt verkiezingsprogramma vast

    Op 29 december legde de Partij van de Europese Linkerzijde, die 27 partijen in Europa vertegenwoordigt, haar verkiezingsprogramma vast voor de Europese verkiezingen van juni 2009. Ongeveer tweehonderd genodigden woonden het verkiezingscongres in Berlijn in Cinema Babylon bij. Het werd een historische gebeurtenis, want voor het eerst kwam een belangrijk deel van de Europese linkerzijde met een gemeenschappelijk verkiezingsprogramma naar buiten. (Lees meer...)

B O E K E N

Deze maand hebben we volgende boekbesprekingen:

D I S C U S S I E

Deze maand hebben we volgende lezersbijdragen ontvangen:

S I G N A L E M E N T

Onze rubriek met aankondigingen allerhande.

V O O R H E E N

U kan steeds de vorige Uitpers nummers van deze jaargang nog in volledige lay-out bekijken. Oudere nummers kan u - zonder layout - bekijken via ons Archief op Nummer.



Copyright (C) 1999 - 2009. All rights reserved. Icons by dryicons.com Voor overname artikels of informatie: Contacteer de redactie